با برگزاری نشست موسوم بە ژنو ٣ در روز دوشنبە ١٤ مارس، بە نظر میرسد کە قدرت های بزرگ جهانی دخیل در بحران سوریە، بە تنظیم شرایطی کە رفتە رفتە میتواند بە کاهش این بحران بیانجامد، نزدیک میشوند . نشانەهای بارز چنین شرایطی را میتوان اولا، در عملی شدن آتش بس میان طرف ها ی درگیر در بحران (به جز داعش و نصره ) و ثانیا، پذیرش مذاکرە رودررو و بدون هیچ پیش شرطی از طرف مخالفان و دولت بشار اسد دید. طبق آنچه که از قبل برای برگزاری این نشست تدارک دیدە شدە است، قرار است هیئتی با شرکت نمایندگان حکومت و مخالفان تشکیل شود تا در پروسە ١٨ ماهە ، پیش نویس قانون اساسی جدید کشور را تدوین و تدارک برگذاری انتخابات برای مجلس و ریاست جمهوری را فراهم کنند.

متعاقب آتش بس اعلام شده و در تحولی دیگر، "ولادیمیر پوتین"، رئیس جمهور روسیه دو روز پیش به طور ناگهانی اعلام کرد که نیروهای نظامی کشورش را از سوریه خارج می کند. پوتین گفته بود که روسیه به بخش عمده اهداف خود دست یافته و از این پس تلاش خود را بر مذاکرات صلح متمرکز می کند. پیش از این جمهوری اسلامی نیز بخشی از نیروهای خود را از این کشور خارج کرده بود. رژیم ایران در واکنش به این اقدام روسیه، از زبان وزیر امور خارجه و دبیر شورایعالی امنیت ملی اعلام کرد که اقدام روسیه غیر منتظره نبوده و قبلا هماهنگی های لازم صورت گرفته است. همزمان سروصدای حضور نظامی عربستان سعودی و ترکیه نیز در سوریه خوابیده است. این رویدادها به معنی آن است که زیر سایه توافق دو قدرت بزرگ درگیر در بحران سوریه، یعنی دولتهای روسیه و آمریکا، یک رشته توافق ها و هماهنگی های منطقه ای نیز صورت گرفته است. اما علیرغم پیشرفت نسبی که تا کنون حاصل شده است، هنوز نمیتوان با قطعیت از نتایج کنفرانس ژنو برای فروکش کردن این بحران سخن گفت. زیرا تضادها و کشمکش های سیاسی و بویژە در میان منافع و مصالح بازیگران منطقەای از جملە دولتهای ایران و ترکیە و عربستان، کە در این بحران در هم گرە خوردە است ، رسیدن بە نتایج ملموس این کنفرانس را با مشکل روبرو میکند.

همچنین روشن است در شرایطی که داعش و النصره بخش بزرگی از خاک این کشور را در کنترل دارند و داعش از پشت جبهه وسیعی در عراق نیز برخوردار است، علیرغم آتش بس فعلی هنوز نمیتوان حتی از پایان جنگ و درگیریها در کوتاه مدت سخن گفت. داعش و النصره حتی اگر از لحاظ نظامی هم تضعیف شوند، به دلیل زمینه هائی که موجب حضور نیرومند آنها در منطقه شد، تا مدتها به عنوان یک مشکل بزرگ بر سر راه تامین امنیت در این منطقه باقی خواهند ماند.

از شواهد پیداست کە توافقات دولتهای آمریکا و روسیه در چارچوب سیاسی تعریف شدەای به عمل آمده است کە تلاش دارد در وهلە اول وحدت این کشور را نهایتا در چارچوب شکلی از فدرالیسم حفظ کند. (نیروهای کرد که علیرغم حضور فعالشان در صحنه های نبرد بر علیه داعش، از مذاکرات ژنو حذف شده اند، از هم اکنون در تدارک اعلام منطقه فدرال در سرزمینهای تحت کنترل خود هستند.) این بدان معنا است که تمامی طرح هایی که در این مدت برای تجزیه سوریه در محافل مختلف سیاسی هر از چند گاهی مطرح میگردید، میرود کە موضوعیت خود را از دست دهد. پنج شنبه گذشته جان کری، وزیر امور خارجه امریکا در مصاحبه با شبکه کانادایی از نگرانی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نسبت به آینده سوریه و وجود طرح هایی برای تجزیه سوریه به کشورهای کوچک بر اساس ویژگی های طایفه ای یا نژادی صحبت کرد و گفت که : «ایالات متحده تعهد دارد که از وحدت و سکولاریسم سوریه محافظت کند.» وی در عین حال تاکید کرد که تمایل کشورش به تغییر بشار اسد را نفی نمی کند و گفت: اسد نمی تواند دیگر در سمت ریاست جمهوری باقی بماند" اما در عین حال فراموش نکرد کە تأکید کند کە: "«ضرورت دارد که حکومت اسد با حکومت انتقالی تغییر کند.»

مردمی کە 5مین سال جنگ و ناامنی و ویرانگری را پشت سر میگذارند، از ابتدا بە امید بهبود در شرایط سخت زندگی و رهایی از دیکتاتوری رژیم حاکم بر این کشور شوریدند اما دیری نپائید بە دلیل نبود سازمان و رهبری رادیکال و پیشرو، مبارزاتشان بە کجراە کشاندە شد و از دخالت در صحنە سیاسی کشور حذف گردیدند. از آن بە بعد سوریە بە میدان رقابت های قدرت های بزرگ و کوچک تبدیل شد، که حاصل آن، چیزی جزء جنگ و کشتار، ویرانی و آوراگی نبود. جنگی که بیش از همە، همان مردم ناراضی و معترض قربانیان بی شمار آن بودند. بدون شک کوتاە شدن دست همە قدرتهای درگیر در این بحران، شرط لازم برقراری شرایطی است کە در آن مردم بتوانند بە خود آیند و سرنوشت سیاسی خود را رقم زنند. اما در شرایط فعلی که فاکتور مردم از صحنە تحولات سیاسی حذف شدە است، کوتاە شدن دست این قدرتها اسان به نظر نمی رسد. اما برقراری شرایطی دور از جنگ و کشتار و ناامنی ، حتی درصلح بدست آمدە در نتیجە توافقات قدرت های بزرگ هم ، این امکان میتواند فراهم گردد کە مردم پیگیری خواستهای خود برای تأمین صلح پایدار، آزادی و بهبود شرایط سخت زندگی، در شرایط بهتری از سر گیرند.