در ایرانِ تحت حاکمیتِ رژیم سرمایه داری جمهوری اسلامی، نزدیک به چهار دهه است که کارگران به بهانه های مختلف اخراج و بیکار شده اند. هر چند در هر دوره ای بنا به وضعیتِ سیاسی و اقتصادی مختص به آن دوره، آمار مربوط به اخراج و بیکارسازی ها بالا و پائین رفته است، با این وجود در یکی، دو سال اخیر این مسأله ابعاد گسترده تری بخود گرفته است. بر اساس اخبار روز شمار کارگری طی چند ماه اخیر، موج جدیدی از اخراج های دسته جمعی یا موردی کارگرانِ بنگاهها و مراکز مختلف تولیدی و خدماتی درهر دو بخش خصوصی و دولتی براه افتاده است.

در این مدت مضاف بر بیکار سازیهای وسیع کارگران در دهها کارخانه و مراکز خدماتی‌ از جمله «ایران زاک »، « نوشابه ی خوشگوار »، «نورد و لوله ی صفا »، « کارخانه ی آدامس ایران زاک»، « اداره ی حفاظت محیط زیست استان ایلام »، « پتروشیمی ایلام »، « شهرداری مریوان » «کشتارگاه نیمه صنعتی جلین » ، «معدن طلای ساریگونی»، و غیره، شاهد اخراج تعدادی از کارگرانِ « مس خاتون آباد » و دستگیری جمعی از کارگرانِ معترض آن بوده ایم.

بنا به اخبار منتشره، بیست و هشت کارگرِ معترضِ مسِ خاتون آباد در روز سه شنبه 26 ژانویه ی 2016 بازداشت شدند. این کارگرانِ قراردادی که در زمانِ احداثِ پالایشگاه در این مجموعه به کار مشغول بودند، در روز یاد شده مقابلِ درب ورودی مجتمعِ مس خاتون آباد اعتصاب کردند و راه را بر کارگران و پرسنلِ این مجموعه بستند، که سپس نیروهای سرکوبگر رژیم با یورش شبانه به کارگرانِ معترض، شماری از آنها را بازداشت کردند. خانواده های این کارگرانِ بازداشتی در اعتراض به این حرکتِ ضدِ کارگری، روز چهارشنبه 27 ژانویه، روبروی درب ورودی مجتمعِ مسِ خاتون آباد تحصن کردند.

یورش به کارگرانِ معترضِ خاتون آباد و دستگیر نمودنِ ایشان که به دفاع از منافعِ طبقاتی خود بپاخاسته اند، یکبار دیگر نشان داد که، رژیم سرمایه داری حاکم پاسخ ابتدایی ترین خواسته ها را با سرکوب و زندان میدهد. بیاد داریم چگونه در سال 1382 شمسی، نیروهای سرکوبگرِ رژیم جمهوری اسلامی اعتراضِ کارگرانِ خاتون آباد شهرِ بابک را با گلوله پاسخ دادند و جان چند کارگر را گرفتند. این گونه اعمال جنایتکارانه که مداوما تکرار هم می شوند بوضوح نشان میدهد که این رژیم برای بقای حاکمیت خود در مقابل بحرانِ اقتصادی، سیاسی و اجتماعی عمیق و همه جانبه ای که در آن فرو رفته است، چگونه بر علیه کارگران شمشیر را از رو بسته است.

واقعیت این است که در چند سالِ اخیر استثمار و بی حقوقی مطلقِ کارگرانِ ایران شدت و حدتِ بی سابقه ای بخود گرفته است. مضافِ بر خصوصی سازی ها، اخراج و بیکارسازی ها، قراردادهای سفید امضاء، کاهشِ دستمزدها و به تعویق انداختن همین دستمزدهای 4 تا 5 مرتبه زیر خط فقر، حذف بیمه های اجتماعی، و تحمیلِ قوانینِ ضد کارگری، بیش از پیش زندگی کارگران را تحت فشارهای طاقت فرسا قرار داده است. تازه ترین گزارش "مرکز آمار ایران " از نرخِ بیکاری چهل و هشت درصدی جوانان کمتر از سی سال حکایت دارد. نرخِ بیکاری در میانِ زنان به بیش از هشتاد درصد رسیده است.

اخراج و بیکارسازی سلاحی در دست سرمایه داران و دولت اشان برای تشدید استثمار و تامین نیروی کار ارزان است. بازداشتِ کارگرانِ معترض هم اقدامی در جهتِ گسترش فضای ترس در بین توده های کارگر و مزدبگیرِ جامعه است. اگر همیشه اخراج و بیکارسازی ها سیاستی به منظورِ افزودن بر شمارِ بیکاران و بدین ترتیب ارزان نگهداشتنِ نیروی کار بوده، دستگیری کارگرانِ معترض توسط نیروهای سرکوبگر رژیم نیز راهی برای تحمیلِ عقب نشینی به جنبشِ مطالباتی کارگران است.

در این اوضاع و با آغاز اجرایی شدن توافق بر سر از بین بردن پروژه هسته ای، موسوم به برجام، رژیم اسلامی خواهد کوشید تا با هدف جلبِ سرمایه گذاری داخلی و خارجی و تضمینِ سودآوری سرمایه ها، سیاستِ ریاضتِ اقتصادی، و یورش به زندگی و معیشتِ کارگران و توده های محرومِ جامعه را شدت بخشد. در چنین شرایطی راهی غیر از مبارزاتِ متشکل و متحدانه ی کارگران و مزدبگیران علیه تعرض به سطح زندگی و معیشت اشان، علیه ضرباتِ فزاینده ای که بیکارسازی ها بر پیکرِ آنها وارد می آورد، و علیه اقداماتِ سرکوبگرانه ی رژیم ضد کارگری حاکم، وجود ندارد.

هرچند در طولِ ماه های سپری شده ی امسال نظاره گر اعتصابات و اعتراضاتِ کارگری زیادی در مراکز صنعتی و خدماتی بوده ایم ، با این وصف، کارگران و زحمتکشانِ جامعه برای موفقیت در مبارزه علیه اخراج و بیکارسازی ها، سیاست ریاضت اقتصادی، و استمرارِ سیاست های سرکوبگرانه ی رژیم، ضروری است تا پیکارهایشان را از سطح کارگاه ها، کارخانه ها، و مراکز خدماتی بیرون آورند و آن مبارزات را به بیرون از کارخانه ها و کارگاهها هم بکشانند. از این طریق کارگران خواهند توانست از حمایت و همراهی خانواده های کارگرانِ اخراجی و زندانی، و سایر توده های زحمتکش جامعه بهره مند شوند و پرقدرت تر و توانمندتر ظاهر گردند. پیشروی مبارزه ی کارگران و تغییر توازن قوا به نفع جبهه کارگران، چنین پشتیبانی ای را می طلبد. تحققِ چنین جدال و مقاومتِ گسترده ای، و در نتیجه، تحمیلِ عقب نشینی به سرمایه داران و دولت اشان، به ایفای نقش پیشروان و فعالینِ سوسیالیست و رادیکالِ گره خورده است.