در سالهای اخیر با عبور جنبش کارگری و جنبش های اعتراضی از قالب ها و چهارچوب هایی که اصلاح طلبان حکومتی در مبارزه علیه وضع موجود پیش پای جنبش های اجتماعی می گذاشتند و بویژه با عروج خیزش سراسری دی ماه ۱۳۹۶ و پایان سلطه گفتمان اصلاح طلبی حکومتی، قابل پیش بینی بود که صف بندی سیاسی حاکم بر جنبش دانشجویی هم تغییر کند. تحت تأثیر این تحولات نقش رهبری تشکل های دانشجویی وابسته به اصلاح طلبان حکومتی و جریانی مانند "سازمان تحکیم وحدت" هم پایان بگیرد و زمینه مناسب تری برای رشد گرایش رادیکال و سوسیالیستی در جنبش دانشجویی فراهم گردد. بر پائی تجمع های دانشجویی در هفته های اخیر و همزمان با اعتصابات و اعتراضات شکوهمند کارگران هفت تپه و فولاد اهواز در دانشگاههای تهران، بابل، اهواز، و مازندران و چندین دانشگاه دیگر در دفاع از خواسته ها و مطالبات کارگران و معلمان نشانگر همین واقعیت است. سر دادن شعارهای "نان- کار- آزادی، اداره شورایی"، "فرزند کارگرانیم کنارشان می‌مانیم"، "کارگر زندانی آزاد باید گردد"، "هفت‌تپه خوزستان، الگوی زحمتکشان"، "دانشجو، کارگر، معلم، اتحاد اتحاد"، "دانشجو آگاه است با کارگرهمراه است"، "نه تهدید نه زندان دیگر اثر ندارد"، "دانشگاه پول گردان تضعیف زحمتکشان"، به روشنی جهت گیری طبقاتی گرایش سوسیالیستی در جنبش دانشجویی را بازتاب می دهد. این واقعیات نشان می دهد که فضای حاکم بر دانشگاه ها و صف بندی سیاسی موجود در جنبش دانشجویی تا چه اندازه از اوضاع عمومی حاکم بر جامعه تأثیر می پذیرد.

این تحولات یک شبه اتفاق نیفتاد. از تیر ماه ۱۳۷۸ که اعتراضات دانشجویی به توقیف روزنامه "سلام" آغاز شد و با همدستی اصلاح طلبان حکومتی با سپاه و بیت رهبری در یورش به دانشجویان زمینه ساز گسست بخش هایی از بدنه جنبش دانشجویی از اصلاح طلبان حکومتی و سازمان تحکیم وحدت شد، حدود بیست سال می گذرد. در آن مفطع جنبش دانشجویی به سرعت مطالبات سیاسی و رادیکال را سرلوحه مبارزات خود قرار داد و زمینه ساز شکل گیری گرایش چپ و سوسیالیستی در میان دانشجویان بعد از "انقلاب فرهنگی" شد.

طیف نسبتا گسترده دانشجویان چپ رادیکال متشکل از گرایش‌هایی متنوع سیاسی در این دوره چند ساله فعالیت های خود را عمدتا در نشریات مختلف دانشجویی در همراهی با جنبش‌های کارگری و زنان و ازجمله برگزاری و شرکت در مراسم اول ماه مه و هشت مارس متمرکز کرد. اما این جنبش نوپا به دلیل ناآزمودگی، ناسنجیدگی و پاره ای اشتباهات، زود هنگام و قبل از آنکه از یک پایه توده ای در بدنه جنبش دانشجویی برخوردار گردد سرکوب شد. جنبش دانشجویی ایران بعد از سرکوب گرایش چپ و سوسیالیستی در اواسط دهه هشتاد، اساساً به مطالبات صنفی معطوف شد. این در حالی بود که با روی کار آمدن دولت روحانی و تداوم اجرای سیاست‌های نئولیبرالی موج جدیدی از خصوصی سازی و کالایی ‌سازی آموزش عالی و کاهش بودجه‌‌ی دانشگاه‌های دولتی و خدمات رفاهی برای دانشجویان آغاز شده بود. معطوف شدن جنبش دانشجویی به خواسته های صنفی در شرایطی بود که ضرورت مقابله با خصوصی سازی و کالایی کردن آموزش عالی،در هم شکستن فضای امنیتی حاکم بر دانشگاه ها، مقابله با سیاست تفکیک جنسیتی، به عقب راندن سیاست اسلامی کردن دانشگاه ها، همه و همه در گرو آن بود که جنبش دانشجویی از مبارزه صنفی فراتر رفته و طرح خواسته های سیاسی و دمکراتیک را به پرچم مبارزات خود تبدیل نماید. خیزش سراسری دی ماه سال گذشته وحضور دانشجویان در این جنبش و تحولات بعد از آن و بویژه تحرکات اخیر جنبش دانشجویی نشان میدهند که این جنبش کم کم دارد افق رهائی بخش خود را باز می یابد و به جایگاه و نقش تاریخی خودش واقف می شود.

در این شرایط فعالین رادیکال و سوسیالیست جنبش دانشجویی لازم است هر چه بیشتر تلاش کنند، پایگاه خود را در بدنه جنبش دانشجویی گسترش دهند. جنبش دانشجویی ایران هنوز بخش کوچکی از نیروی بیش از چهار میلیونی خود را به میدان آورده است و به یک معنی هنوز توده ای و سراسری نشده است.

کمونیست های جنبش دانشجویی در شرایطی که جامعه ایران گام بگام به یک دوره انقلابی نزدیک می شود و صحنه سیاسی جامعه ایران می رود تا به صحنه جدال آلترناتیوها تبدیل گردد، لازم است یک جنبش سیاسی و فکری نیرومند حول دفاع از آرمانها و آلترناتیو سوسياليستی را در دستور کار قرار دهد. نخست از بعد تبلیغ جهان بینی سوسیالیستی و دفاع از اعتبار علمی آن به تقویت گفتمان سوسیالیستی در سطح جامعه کمک نماید. دوم از بعد مقابله با لیبرالیسم بورژوایی ایران که یکی از وظایف مهم مارکسیستها در جدال ایدئولوژیک در دوره کنونی است سهم خود را ادا کند.ادای سهم در نقد ریشه ای لیبرالیسم می تواند بزرگترین خدمت فعالین سوسیالیست جنبش دانشجویی در کنار زدن موانع ذهنی پیشروی جنبش کارگری و دیگر جنبش های پیشرو اجتماعی باشد.

در شرایطی که از یکسو بخش بزرگی از بدنه و پایگاه جنبش دانشجویی را دختران و زنان تشکیل می دهد طبیعتا مسایل جنبش زنان از اهمیت بسیار بالایی برای جنبش دانشجویی برخوردار می باشد و لازم است پتانسیل اعتراضی بالایی که قاعدتا حضور جمع کثیری از دختران و زنان در دانشگاه ایجاد می کند در خدمت تعمیق و تقویت این جنبش قرار گیرد. از اينرو لازم است که بخش رادیکال جنبش دانشجویی بخشی از نیروی خود را به شکل تخصصی و سیستماتیک به مسایل جنبش زنان اختصاص دهد و به امر تقویت قطب چپ و رادیکال جنبش زنان، به میدان آوردن زنان کارگر و زحمتکش وجهت گیری اتحاد با جنبش کارگری در بین صفوف این جنبش و مقابله با گرایش راست و لیبرال یاری رساند.

نقد بنیادین ناسیونالیسم و شووینیسم ایرانی و گرایش ناسیونالیستی در ميان دانشجویان منتسب به مليتهای تحت ستم از دیگر وظایف محوری سوسیالیست های جنبش دانشجویی است. نباید اجازه داد رشد این گرایشات به همبستگی و مبارزات سیاسی و دمکراتیک جنبش دانشجویی لطمه بزند. در همین راستا دفاع از جنبش انقلابی کردستان و طرح و تبلیغ پیگیرانه آلترناتیو و راه حل سوسیالیستی برای رفع ستم ملی از اهمیت زیادی برخوردار است.

چهارشنبه - ۵ دی - ۱۳۹۷ , 26 - 12 - 2018